Renesans wielkiej płyty. Co 19 mieszkanie powstaje z prefabrykatów

2020-01-05 16:25:48

Jeszcze do niedawna wyśmiewana, dziś znowu wraca do łask: liczba mieszkań budowanych w technologii wielkopłytowej sukcesywnie rośnie.

Wielka płyta, tak popularna na rynku nieruchomości czasów PRL-u, wciąż "zdobi" krajobraz wielu polskich miast. Myli się jednak ten, kto uważa, że budynki z prefabrykatów są reliktem, popadającym w zapomnienie wraz z rozbiórką kolejnych starych blokowisk, nienadających się do już dłużej do użytku.

Technologia wielkopłytowa nie została zapomniana, choć dziś nie jest tym samym, czym była kilkadziesiąt lat temu. Mimo, że budowanie z wielkiej płyty jest oparte na tym samym mechanizmie wznoszenia budowli przy użyciu gotowych elementów konstrukcyjnych z betonu, przywożonych na plac budowy prosto z fabryki, to dzięki postępowi technologicznemu współczesne konstrukcje wielkopłytowe nie są obciążone wadami z przeszłości, jakimi były m.in. szybka degradacja elementów, niskie walory estetyczne budynków czy kiepskie wygłuszenie pomieszczeń.

Od 2018 r. wielka płyta nabiera rozpędu

Zgonie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego w ciągu trzech pierwszych kwartałów 2019 roku w Polsce oddano do użytku 7,7 tys. mieszkań, do których budowy użyto elementów prefabrykowanych (wielkopłytowych lub wielkoblokowych). Dla porównania: w całym 2018 roku takich mieszkań powstało tylko 4,7 tys., podczas gdy w latach 2014-2017 liczba ta nie przekraczała tysiąca lokali rocznie.

Nowe budynki mieszkalne, oddane do użytku w okresie styczeń-wrzesień 2019 roku według technologii wznoszenia (Źródło: GUS)

Technologia budowy

Liczba budynków

Kubatura
w m3

Liczna lokali mieszkalnych

Powierzchnia użytkowa mieszkań
w m2

Średni czas trwania
budowy
w mies.

Tradycyjna udoskonalona

60 134

55 016 588

115 285

11 298 095

41,8

Monolityczna

276

6 072 967

19 200

321 953

23,7

Wielkopłytowa

153

1 727 623

5 895

102 511

23,6

Wielkoblokowa

44

577 198

1 814

1 010 759

24,5

Konstrukcji drewnianych

508

250 949

524

53 171

35,2

Inne

4

2 159

11

383

25,8

Pod względem popularności wielkiej płyty Polska wciąż stoi daleko za Zachodem. Przykładem Szwecja, w której cztery na pięć domów jednorodzinnych powstaje z prefabrykatów.

Taniej, szybciej i bardziej eko

Stosowanie gotowych modułów betonowych jest sposobem redukcji rosnących kosztów budowy nieruchomości. Pozwala to m.in. na ograniczenie kosztów pracowniczych, bo nie wymaga zaangażowania tylu pracowników, co inwestycje realizowane w tradycyjny sposób.

Najwyższy stopień optymalizacji dzięki prefabrykatom można jednak osiągnąć pod względem czasu prac budowlanych. Przy użyciu gotowych modułów okres wykonywania robót może ulec skróceniu z kilkunastu do nawet kilku miesięcy. Biorąc pod uwagę zarówno budownictwo jedno-, jak i wielorodzinne, średni czas powstawania budynków w technologii wielkopłytowej to obecnie 23,6 miesięcy – niemal dwukrotnie szybciej niż w technologii tradycyjnej (41,8 mies.), a nawet konstrukcjach drewnianych (35,2 mies.) – dane GUS-u.

Tomasz Słupczyński