Faktoring – alternatywa dla kredytu firmowego

W rolę faktora zazwyczaj wciela się bank bądź inna wyspecjalizowana jednostka posiadająca środki finansowe na pokrycie skupowanych faktur. Wszystkie strony biorące udział w transakcji osiągają korzyści: faktor pobiera prowizję i nalicza odsetki od kwoty przekazanej faktorantowi, który z kolei wcześniej inkasuje swoje należności i może wykorzystać je w dalszej działalności, zaś odbiorca, który jest biernym uczestnikiem procesu faktoringu i mimowolnie staje się dłużnikiem faktora, korzysta z odroczonego terminu płatności.



Na tym zalety faktoringu się nie kończą, ponieważ zgodnie z definicją faktor może również prowadzić rozliczenia związane przejmowanymi wierzytelnościami, zajmować się ich egzekwowaniem (windykacją) oraz, co ważne, przejmować ryzyko wypłacalności dłużnika. Właśnie kwestia transferu ryzyka jest przyczyną podziału faktoringu na dwa podstawowe rodzaje: pełny (bez regresu) i niepełny (z regresem). W przypadku faktoringu pełnego faktor bierze na siebie ryzyko związane z ewentualnym brakiem spłaty należności ze strony odbiorcy. Faktorant zwykle może liczyć na wypłatę zaliczki za scedowane na faktora wierzytelności w wysokości do 90 proc. ich wartości, zaś resztę kwoty (tzw. fundusz gwarancyjny) dostaje po tym, jak kontrahent spłaci u faktora swój dług. Faktoring niepełny daje natomiast możliwość otrzymania zaliczki od razu w pełnej wartości wierzytelności, ale wspomniane ryzyko pozostaje po stronie faktoranta. W efekcie jeżeli faktor nie otrzyma zwrotu pieniędzy w trakcie okresu określonego w umowie przedsiębiorca będzie musiał oddać uprzednią zaliczkę i na własną rękę zająć się windykacją długu. Faktoring bez regresu charakteryzuje się wyższym poziomem bezpieczeństwa, dlatego jest opcją droższą i akceptowalne terminy płatności są nawet dwa razy krótsze niż przy faktoringu niepełnym.

Faktoring a kredyt bankowy
Czy faktoring jest lepszą alternatywą kredytu w banku? Ciężko jest jednoznacznie stwierdzić, który rodzaj finansowania jest bardziej korzystny. W kilku kwestiach faktoring posiada przewagę nad tradycyjną pożyczką. Przede wszystkim pozwala przedsiębiorcy dużo szybciej uzyskać środki finansowe. Umowa pomiędzy faktorem a faktorantem podpisywana jest przeważnie na czas nieokreślony, a pieniądze mogą trafić na konto firmy zaraz po przedstawieniu faktur. Mimo jeszcze niskiej popularności faktoring wydaje się być bardziej dostępny, ponieważ nie wymaga od przedsiębiorstwa posiadania dobrej historii kredytowej. Faktor bardziej zwraca uwagę na perspektywy rozwoju firmy, zaś jej przeszłość ma mniejsze znaczenie. Stwarza to duże pole manewru dla małych i nowych podmiotów gospodarczych podejmujących się ryzykownych, acz dobrze rokujących inwestycji, które nie mogą liczyć na uzyskanie kredytu w banku.

Ponadto faktoring w mniejszym stopniu ingeruje w strukturę bilansu przedsiębiorstwa, gdyż wywołuje zmiany jedynie po stronie aktywów – konwertuje należności od odbiorców na środki pieniężne oraz poprawia wskaźniki obrotowości i płynności. Zaciągnięcie kredytu znajduje odzwierciedlenie także w pasywach zwiększając wartość zobowiązań, co przekłada się na zmianę relacji kapitału obcego do kapitału własnego i ograniczenie dalszych możliwości kredytowania. Korzystanie z faktoringu nie wymaga także ustanawiania żadnych zabezpieczeń na majątku firmy, gdyż sama wierzytelność jest już zabezpieczeniem dla faktora (ewentualnie faktorant wystawia dodatkowo weksel). Jest jedno „ale”. Faktoring jest zwykle droższym rozwiązaniem niż kredyt bankowy. Przedsiębiorca sam musi podjąć decyzję, która forma finansowania jest dla niego lepsza.

Fast cash, czyli „darmowy kredyt”
Jednostki oferujące usługi faktoringowe mają w swoich ofertach również coś dla podmiotów zalegających z płatnościami wobec swoich dostawców. Tzw. fast cash (faktoring odwrócony) polega na tym, że faktor spłaca za swojego klienta nawet do 100 proc. jego długów względem kontrahentów, nie pobierając przy tym od niego żadnych opłat! Jak to możliwe? Otóż bank lub inna firma faktoringowa wykorzystuje fakt, iż za przedterminowe uregulowanie faktur klienta dostanie w zamian wynagrodzenie od jego dostawców. Część tego wynagrodzenia dostanie przedsiębiorca, a reszta trafi do kieszeni banku, który następnie pozwoli swojemu klientowi zwrócić udostępnione środki bez żadnych dodatkowych kosztów.

Wiele firm działających w Polsce jeszcze nie odkryła dobrodziejstw związanych z finansowaniem poprzez faktoring, jednak ten segment rynku rozwija się w zawrotnym tempie i nadal posiada ogromny potencjał wzrostu. Według statystyk Polskiego Związku Faktorów wartość obrotów na krajowym rynku faktoringu przekroczyła w 2009 roku 50 mld zł, podczas gdy jeszcze 5 lat wcześniej było to niecałe 15 mld zł. Spośród członków PZF do największych graczy w branży należą: ING Commercial Finance, Coface Poland Factoring oraz Pekao Faktoring.

Sylwester Góreczny
Analityk Comperia.pl