Czy warto inwestować w produkty strukturyzowane?

Do sukcesu produktów strukturyzowanych z pewnością przyczyniła się giełdowa bessa. W 2008 roku klienci szerokim łukiem omijali fundusze inwestycyjne. Ogromną popularnością cieszyły się lokaty bankowe. Wydaje się jednak, że okres wysoko oprocentowanych depozytów dobiega końca. W warunkach malejącej inflacji i groźby spowolnienia gospodarczego w 2009 roku należy spodziewać się cyklu obniżek stóp procentowych, a więc i niższych zysków z lokat. Kilka banków (PKO BP, AIG Bank, mBank) już w grudniu obniżyło oprocentowanie depozytów. Comperia prognozuje, że w 2009 roku rynkowa stopa WIBOR spadnie do poziomu około 4 proc. Należy więc oczekiwać, że na najwyżej oprocentowanych lokatach banki oferować będą nie więcej niż 5-6 proc. odsetek w skali roku. Wydaje się też, że przynajmniej w pierwszych kwartałach 2009 roku sytuacjach na giełdzie nie ulegnie poprawie. 

Dlaczego struktury

Alternatywą mogą być produkty strukturyzowane. W 2008 roku wartość emisji struktur wyniosła około 5 mld zł. Eksperci Wealth Solutions, firmy specjalizującej się w tworzeniu i oferowaniu tego typu produktów, prognozują, że w 2009 roku wartość tego rynku może się podwoić. Produktów strukturyzowanych nie należy traktować jako jedynego sposobu zainwestowania pieniędzy. Mogą stanowić jednak część dobrze zdywersyfikowanego portfela.

Jak działa struktura 
Produkt strukturyzowany zbudowany jest z dwóch elementów. Większa część wpłaconych przez klientów środków, np. 80 czy 90 proc., inwestowana jest w bezpieczne instrumenty, np. obligacje zerokuponowe (rodzaj obligacji oferowanej po cenie niższej od nominału – z dyskontem – a wykup następuje po cenie nominalnej, zyskiem inwestora jest dyskonto). Ta część odpowiada za ochronę kapitału. Zysk z inwestycji w obligacje w okresie inwestycji (zazwyczaj od dwóch do czterech lat) ma więc za zadanie odbudowanie kapitału do 100 proc. To właśnie ten mechanizm pozwala zagwarantować klientom zwrot zainwestowanego kapitału po zakończeniu inwestycji.

Na ewentualne dodatkowe zyski pracuje druga część, wbudowany tzw. instrument pochodny, najczęściej w formie opcji. Opcja jest swego rodzaju zakładem o to, jak w przyszłości zachowa się tzw. instrument bazowy. Może nim być indeks giełdowy lub kilka indeksów, akcje spółek, fundusze inwestycyjne, waluty czy kontrakty terminowe na surowce. Co więcej, inaczej niż w przypadku klasycznych inwestycji, można zakładać się zarówno o to, że instrument bazowy wzrośnie, ale również o to, że straci na wartości. Dzisiejszy globalny rynek finansowy daje w tym zakresie niemal nieograniczone możliwości. Podczas gdy środki zainwestowane w bezpieczne instrumenty pracują na odbudowanie wpłaconego kapitału, druga część inwestycji pracuje na potencjalny zysk, którego firmy oferujące tego typu produkty nie mogą zagwarantować. Wszystko zależy od tego czy przyjęta strategia inwestycyjna, a więc zachowanie się instrumentu bazowego, zostanie zrealizowana.

Zalety
Najważniejszą zaletą produktów strukturyzowanych - przynajmniej z punktu widzenia polskiego klienta - jest bezpieczeństwo. Większość oferowanych na polskim rynku produktów gwarantuje pełną ochronę zainwestowanego kapitału, oczywiście pod warunkiem, że pieniędzy nie wycofamy przed końcem inwestycji. Warto wiedzieć, że struktury mogą być oferowane z częściową ochroną, albo i bez niej. Im mniejsza ochrona, tym większe ryzyko starty, ale jednocześnie szansa na większy zysk niż w przypadku produktów z pełną ochroną.
Nie jest to regułą, zwłaszcza na polskim rynku, ale opcje wykorzystywane w produktach strukturyzowanych pozwalają zarabiać również na spadkach instrumentów bazowych (akcji, indeksów itp.), dzięki czemu produkt może być odporny na giełdową bessę.
Struktury oferowane w formie ubezpieczenia na życie i dożycie dodatkowo zwolnione są z 19-proc. podatku od zysków kapitałowych. W końcu zaletą jest potencjalny zysk. 

Wady
To, co można dopisać do zalet, a więc potencjalny zysk, jest jednocześnie wadą produktów strukturyzowanych - tego typu inwestycja nie daje gwarancji zysku. Wszystko zależy od tego, czy zrealizowany zostanie scenariusz inwestycyjny. Pamiętajmy jednak, że w przypadku produktów z pełną ochroną kapitału, w sytuacji fiaska w najgorszym przypadku odzyskamy wpłacony kapitał, uszczuplony o wskaźnik inflacji. Inną niedogodnością może być długi okres inwestycji. Zazwyczaj pieniądze trzeba zamrozić na 2-4 lata, a nawet na dłużej. Zerwanie takiej inwestycji przed dniem zapadalności wiąże się najczęściej z wysoką, karną prowizją (im wcześniej zrezygnujemy, tym wyższa będzie prowizja).
Niektórych mogą odstraszać też wysokie progi wejścia. Z reguły minimalna wpłata wynosi od 5 tys. do 10 tys. zł. Są też produkty, oferowane w segmencie bankowości prywatnej, ze znacznie wyższymi minimalnymi limitami wpłat. W 2008 roku pojawiały się jednak produkty przeznaczone dla mnie zamożnych klientów, np. Getin Bank przyjmował zapisy już od 1 tys. zł, a ING Bank od 3 tys. zł.
Zdarza się, że banki - przy okazji inwestycji w produkt strukturyzowane - dają możliwość jednoczesnego zdeponowania oszczędności na depozytach, których warunki nie są dostępne dla innych klientów. Taką politykę stosuje np. Deutsche Bank PBC czy MultiBank. 
 

Obok towarzystw ubezpieczeniowych, wyspecjalizowanych firm (np. Wealth Solutions) i towarzystw funduszy inwestycyjnych (oferujących struktury w formie funduszy zamkniętych) cyklicznie produkty strukturyzowane oferują Deutsche Bank PBC, Noble Bank, MultiBank, ING Bank, Fortis Bank, Bank BGZ, BRE Bank, Bank Zachodni WBK, Raiffeisen Bank, Citi Handlowy, Bank BPH, Kredyt Bank. W 2008 roku produkty strukturyzowane pojawiły się również w ofercie Getin Banku, Dominet Banku i Banku BPS.

Comperia.pl