Ameryka może stracić rating AAA

W tym tygodniu agencja ratingowa Moody’s ostrzegła rząd Stanów Zjednoczonych przed możliwością obniżenia ratingu emitowanych przez USA obligacji skarbowych. Moody’s ostrzega, że jeśli administracja prezydenta Obamy nie uporządkuje finansów publicznych, ocena amerykańskich obligacji rządowych, obecnie na najwyższym możliwym poziomie AAA, zostanie obniżona.

Głównym zadaniem agencji ratingowych jest ocena ryzyka papierów dłużnych emitowanych zarówno przez korporacje, jak i rządy poszczególnych państw. Oceny ratingowe prezentowane są na skalach zawierających oznaczenia literowe. Obligacje mogą mieć poziom inwestycyjny (oznaczenia: AAA, AA, A, BBB) lub poziom spekulacyjny (oznaczenia: BB, B, CCC, CC, C, DDD, DD, D). Różne agencje ratingowe uzupełniają literowe oznaczenia cyframi oraz znakami + lub -.

Rząd amerykański cieszy się niezachwianym zaufaniem agencji ratingowych, które wystawiają mu najwyższe oceny AAA nieprzerwanie od 1917 roku. Zdaniem komentatorów na całym świecie, polityka gospodarcza prowadzona przez prezydenta Obamę, może zakończyć tę imponującą serię jeszcze w tym roku.

Ostrzeżenie agencji Moody’s, to kolejny wyraz zaniepokojenia sytuacją gospodarczą w USA. Wcześniej swój niepokój o wypłacalność rządu Stanów Zjednoczonych oraz wartość dolara wyrażały Chiny, największy wierzyciel USA (Chiny posiadają amerykańskie obligacje skarbowe o wartości około 2 bln dolarów).

Bezpośrednią przyczyną ostrzeżenia przed możliwością zmiany ratingu są planowane przez prezydenta reformy systemu ochrony zdrowia oraz systemu ubezpieczeń społecznych. Główne założenie tych reform to wzrost rządowych wydatków socjalnych na nieobserwowaną dotąd w USA skalę.

Obniżenie ratingu może mieć daleko idące konsekwencje. Przede wszystkim może pokrzyżować plany prezydenta Obamy, zakładające szybkie wyjście z kryzysu, dzięki wielomiliardowym programom stymulacyjnym. Plany antykryzysowe miały być w dużej mierze sfinansowane obligacjami rządowymi. Po obniżeniu ratingu rząd USA będzie zmuszony zaoferować potencjalnym nabywcom obligacji wyższe oprocentowanie. Oprócz wzrostu kosztów finansowania może się okazać, że część obligacji w ogóle nie znajdzie nabywców.

Warto obiektywnie zastanowić się czy obecnie USA zasługują na najwyższą inwestycyjną ocenę AAA. Gdyby jakiekolwiek inne państwo posiadało dług publiczny wysokości 11 bln dolarów i bieżący deficyt budżetowy na poziomie 1,8 bln dolarów, nie mogłoby liczyć na taką łaskawość agencji ratingowych. Dla porównania rating obligacji emitowanych przez polski rząd według Moody’s wynosi A2, obligacji rządu Włoch AA2, rządu Chin A1, a obligacji rządu Ukrainy B2.

Obniżenie oceny inwestycyjnej obligacji USA może dodatkowo utrudnić emisję obligacji na rynkach międzynarodowych również innym emitentom, w tym Polsce. Oznaczać to będzie dla nas wzrost kosztów obsługi długu publicznego oraz konieczność ostrych cięć budżetowych. Podobne skutki mogą dotknąć polskich przedsiębiorstw. Z drugiej strony być może będzie to dodatkowy bodziec do obniżenia deficytu budżetowego i reformy finansów publicznych oraz restrukturyzacji wielu przedsiębiorstw. Zapraszam do dyskusji.